po prawej stronie zdjęcie kościoła, po lewej na oliwkowym tle napis Tu był inny Chrzanów… kościół pw. św. Mikołaja

Z okien naszej Biblioteki rozpościera się widok na kościół pw. św. Mikołaja.
To miejsce, które pamięta ponad 600 lat historii Chrzanowa.

Stojący w centrum Chrzanowa kościół pw. św. Mikołaja może wydawać się dobrze znanym elementem miejskiego krajobrazu. Trudno jednak przejść obok niego obojętnie, gdy uświadomimy sobie, ile historii kryje się w jego murach. Średniowieczne prezbiterium, krypty, ślady dawnych pożarów, kilkusetletnie dzieła sztuki, a nawet pamiątka po papieżu Leonie XIII – wszystko to sprawia, że jest to jeden z najciekawszych zabytków Chrzanowa.

Kościół został wzniesiony na przełomie XIII i XIV wieku. Gruntowna przebudowa świątyni, według projektu Stanisława Oszackiego, przeprowadzona w latach 1912-1914, nadała kościołowi obecną formę, a najstarszą zachowaną częścią obecnego kościoła jest gotyckie prezbiterium.

Historia świątyni nie była spokojna. Kościół św. Mikołaja został zniszczony przez pożary w 1646, 1726 i 1748 roku. Co ciekawe, ślady jednego z dawnych pożarów zachowały się do dziś. Podczas remontu kaplicy św. Stanisława w 2002 roku w murze odnaleziono ślady spalenizny, będące materialnym świadectwem dawnego kataklizmu.

Jedną z mniej znanych ciekawostek związanych z kościołem są jego krypty. Pod świątynią znajdują się miejsca pochówku dawnych właścicieli Chrzanowa, członków ich dworu oraz niektórych zasłużonych mieszkańców miasta. Krypty są więc swoistym podziemnym zapisem historii lokalnej społeczności.

Jednym z najbardziej niezwykłych przedmiotów znajdujących się w świątyni jest mozaikowy obraz Madonny z Dzieciątkiem. W 1888 roku został on podarowany Henrykowi Loewenfeldowi przez papieża Leona XIII. Później Loewenfeld przekazał papieski dar kościołowi św. Mikołaja.

W głównym ołtarzu znajduje się obraz przedstawiający patrona świątyni – św. Mikołaja. Jego autorem jest Michał Stachowicz, krakowski malarz i grafik żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku.

Obok kościoła znajduje się wolnostojąca murowana dzwonnica. W dokumentach wzmiankowana jest już w XVI wieku. Dziś jest nie tylko częścią zabytkowego zespołu kościelnego. Na jej murze znajduje się również tablica upamiętniająca chrzanowian walczących o niepodległość Polski.

Kościół św. Mikołaja to znacznie więcej niż kolejny zabytkowy budynek w centrum Chrzanowa. W jego murach można znaleźć ślady kolejnych epok: średniowiecza, renesansu, baroku, XIX wieku i burzliwego XX stulecia.

Następnym razem, przechodząc obok kościoła św. Mikołaja, warto spojrzeć na niego nieco inaczej. Być może niepozorny fragment muru, stara dzwonnica czy znajdujący się wewnątrz przedmiot pamiętają wydarzenia, które miały miejsce setki lat przed powstaniem współczesnego Chrzanowa.